TỔNG HỢP NHỮNG VẤN ĐỀ MÀ THANH TRA XÂY DỰNG CHO LÀ LỖI ĐỂ CÁC CHỦ ĐẦU TƯ, NHÀ THẦU THI CÔNG, NHÀ THẦU GIÁM SÁT RÚT KINH NGHIỆM
Vừa qua, Thanh tra Bộ Xây dựng đã thanh tra hàng loạt các công trình và đã chỉ ra những lỗi mà thường chủ đầu tư và các nhà thầu có liên quan coi thường.
“ Hòn Bấc ném đi, hòn Chì ném lại”-khi các cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra và đã yêu cầu chủ đầu tư khắc phục thì không nghe và không khắc phục. Chỉ đến khi thanh tra xây dựng vào lại thì mới thấy thấm thía.
Sau đây tôi xin tổng kết những lỗi mà thường gặp:
1. Sai phạm liên quan đến khảo sát, thiết kế
1.1. Điều chỉnh thiết kế cơ sở dự án nhưng chưa phê duyệt điều chỉnh thiết kế cơ sở.
1.2. Công trình được cấp phép xây dựng và thi công chưa phù hợp với thiết kế cơ sở như: Thay đổi chiều cao các tầng, vị trí kho chứa nhiên liệu và phòng bơm dầu tại hầm B1, lỗ thông tầng tại tầng 6, vi phạm quy định của Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 và Nghị định số 12/2009/NĐ-CP. Trách nhiệm này thuộc về chủ đầu tư dự án thời kỳ năm 2012.
1.3. Chủ đầu tư phê duyệt tiêu chuẩn xây dựng hết hiệu lực tại thuyết minh thiết kế kỹ thuật, vi phạm Khoản 3 Điều 83 Luật Xây dựng năm 2014. Trách nhiệm thuộc về chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra.
1.4. Không lập và phê duyệt nhiệm vụ khảo sát xây dựng và phương án khảo sát xây dựng, vi phạm quy định của Luật Xây dựng số 16/2003/QH11, Nghị định số 209/NĐ-CP và Thông tư số 27/2009/TT-BXD.
1.5. Thiết kế kỹ thuật được phê duyệt vào tháng 8/2011, không có thuyết minh thiết kế là vi phạm quy định của Nghị định số 209/2004/NĐ-CP và không có kết quả thẩm định thiết kế của chủ đầu tư, là vi phạm quy định của Nghị định số 12/2009/NĐ-CP.
1.6. Bản vẽ thiết kế của hạng mục kết cấu phần thân thiếu tên, chữ ký chủ trì thiết kế và bản vẽ thiết kế của hạng mục kiến trúc phần thân thiếu tên, chữ ký chủ nhiệm thiết kế, là vi phạm quy định Nghị định số 209/2004/NĐ-CP.
1.7. Thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt tháng 6/2012, một số bản vẽ thiết kế của hạng mục kết cấu, kiến trúc phần thân, hệ thống điện, PCCC, điều hòa không khí và thông gió thiếu tên, chữ ký chủ nhiệm thiết kế, là vi phạm quy định của Nghị định số 209/2004/NĐ-CP.
Mẫu dấu phê duyệt của chủ đầu tư trong bản vẽ thiết kế kiến trúc, kết cấu phần thân còn thiếu thông tin về họ tên, chức vụ của người ký xác nhận là vi phạm quy định của Thông tư số 27/2009/TT-BXD.
Thanh tra Bộ Xây dựng kết luận, trách nhiệm đối với hồ sơ thiết kế thuộc chủ đầu tư, đơn vị tư vấn lập, thẩm tra, thẩm định hồ sơ thiết kế từng thời kỳ.
2. Sai phạm trong quản lý hồ sơ chất lượng thi công xây dựng
2.1. Không có hồ sơ xuất xứ, chứng nhận chất lượng, chứng nhận hợp quy của một số vật liệu, thiết bị lắp đặt phần ngầm, kết cấu, kiến trúc phần thân và hoàn thiện, vi phạm quy định của Thông tư số 27/2009/TT-BXD; Thông tư số 10/2013/TT-BXD; QCVN 4:2009/BKHCN; QCVN 16-5:2011/BXD; QCVN 7:2011/BKHCN; QCVN 16:2014/BXD.
2.2. Thiếu một số kết quả thí nghiệm; Các đơn vị này thiếu một số kết quả thí nghiệm tại gói thầu sản xuất và lắp dựng kết cấu khung sắt nhà; sản xuất và lắp dựng kết cấu khung sắt bệ đỡ vách kính nhà và ....; thi công xây dựng đường cầu cạn .
2.3. Một số nhà thầu thi công sử dụng máy móc, thiết bị thi công khi không có giấy tờ lưu hành kiểm định theo quy định. Cụ thể là tại các gói thầu: thi công cọc khoan nhồi; thi công xây dựng phần móng; thi công xây dựng kết cấu phần thân
2.4. Một số quyển nhật ký thi công xây dựng của hạng mục kết cấu và cơ điện không có ghi chép danh sách cán bộ kỹ thuật của đơn vị giám sát thi công, không có xác nhận của chủ đầu tư, không đánh số trang, thiếu dấu giáp lai; một số ngày làm việc không ghi chép tình hình công việc trên công trường, là vi phạm quy định của Thông tư số 27/2009/TT-BXD và Thông tư số 10/2013/TT-BXD.
2.5. Một số biên bản nghiệm thu công việc xây dựng của hạng mục cọc barrette, tường vây, kết cấu phần ngầm, phần thân và hoàn thiện thiếu nội dung kết luận nghiệm. thu là vi phạm quy định của Nghị định số 49/2008/NĐ-CP và Thông tư số 10/2013/TT-BXD.
2.6. Đối với các bộ phận công trình bị che khuất, nhà thầu thi công chưa lập bản vẽ hoàn công theo quy định
2.7. Một số bản vẽ hoàn công của hạng mục kết cấu, kiến trúc và lắp đặt thiết bị không có thông tin về thời gian lập, họ tên, chức vụ người đại diện pháp luật của nhà thầu và của đơn vị tư vấn giám sát thi công, là vi phạm quy định Thông tư số 27/2009/TT-BXD và Thông tư số 10/2013/TT-BXD.
2.8. Thanh tra cũng chỉ ra nhiều sai phạm của đơn vị xây dựng khi để vách hầm tầng 2 bị nứt, thấm tại nhiều vị trí nhưng thời điểm thanh tra chưa được xử lý.
2.9. Trách nhiệm đối với hồ sơ quản lý chất lượng thi công xây dựng thuộc chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát thi công và các nhà thầu thi công từng thời kỳ.
2.10. Chủ đầu tư chưa phê duyệt kế hoạch bảo trì công trình khi công trình đưa vào khai thác, sử dụng, vi phạm điểm b Khoản 1 Điều 126 Luật Xây dựng năm 2014.
3. Sai phạm về điều kiện, năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia dự án
3.1. Một số cán bộ thiếu chứng chỉ hành nghề giám sát thi công ký xác nhận hồ sơ nghiệm thu chất lượng của một số hạng mục công trình.
3.2. Nhà thầu tham gia hoạt động trong lĩnh vực xây dựng chưa có chứng chỉ hạng I khi thực hiện thi công đối với công trình cấp I theo quy định;
3.3. Hồ sơ năng lực của một số đơn vị tư vấn lập dự án, lập và thẩm tra hồ sơ thiết kế không có tài liệu chứng minh điều kiện năng lực chủ nhiệm lập dự án, số lượng kỹ sư, kiến trúc sư có chuyên ngành phù hợp và tài liệu chứng minh đã thực hiện những công trình cùng loại, vi phạm quy định của Nghị định số 12/2009/TT-BXD và Thông tư số 10/2013/TT-BXD. Thanh tra Bộ Xây dựng kết luận, trách nhiệm đối với điều kiện năng lực hoạt động xây dựng thuộc chủ đầu tư và tổ chức, cá nhân tham gia tư vấn từng thời kỳ.
3.4. Có nhà thầu không mua bảo hiểm hoặc mua thiếu bảo hiểm cho người lao động trên công trình theo cam kết của hợp đồng;
4. Những sai phạm khác
4.1. Tuy nhiên, khi Thanh tra Bộ Xây dựng vào cuộc mổ xẻ về công tác lập phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công và dự toán cho thấy chủ đầu tư là Ban Quản lý đầu tư xây dựng các công trình thuộc Sở Y tế đã làm sai sót, làm sai tăng dự toán lên hơn 750 triệu đồng. Đáng nói là đơn vị đầu tư đi mua đất về để đắp bờ bao trong khi không tính tận dụng đất đào ra để đắp dẫn đến dự toán sai hơn 350 triệu đồng.
4.2. Dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Ung bướu TPHCM ở quận 9 được xây dựng trên hơn 55 nghìn m2 với quy mô 1.000 giường, tổng vốn đầu tư hơn 5 nghìn tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng hơn 2.300 tỷ đồng. Theo kết luận thanh tra, các đơn vị liên quan tại đây đã tính sai làm tăng khối lượng tại một số hạng mục công trình, dự toán tính một số chi phí chưa phù hợp dẫn đến giá trị dự toán được duyệt sai tăng hơn 94 tỷ đồng.
4.3. Đặc biệt, một số hạng mục công việc trong hợp đồng không thi công hoặc thi công khối lượng ít hơn khối lượng của hợp đồng, Cùng đó, tính sai về khối lượng và đơn giá của một số hạng mục
4.4. Chủ đầu tư xây dựng công trình khi chưa ký hợp đồng thuê đất.